Dini Konular

İnsanın üstünlüğü

Sual: Kur’anda insanın her bakımdan üstün ve mükemmel yaratıldığı bildiriliyor. Ama bugün fen ilerledi, maymunların hafızasının, insanlardan daha kuvvetli olduğu ortaya çıktı. İnsanın mükemmelliği nerede kaldı?
CEVAP
Siz yanlış biliyorsunuz. Kur’an-ı kerimde, (En güzel şekilde yarattık) deniyor, (Her bakımdan üstün, her bakımdan mükemmel yarattık) denmiyor. (Biz insanı, en güzel şekilde yarattık) buyuruluyor. (Tin 4)

Bu âyet-i kerimenin tefsiri şöyledir:
Biz insanı ahsen-i takvim üzere [en güzel surette, yani boylu boslu, sureti güzel, organların yeri, sayısı, en iyi, kullanmaya müsait tarzda, kâinatın bütün özelliklerini içine alacak şekilde] yarattık. (Beydavi)

Allahü teâlânın yarattığı her şeyde muhakkak bir güzellik, bir sanat, bir uygunluk vardır. O yaratılıştan daha güzeli düşünülemez. Kur’an-ı kerimde, (Allah, her şeyi güzel yaratmıştır) buyuruluyor. (Secde 7)

Birkaç örnek verelim:

Boynuz geyik için lüzumlu ve güzel iken, merkep için güzel ve lüzumlu değildir. İnsan için de boynuzlu olmak uygun olmaz.

Filin hortumu, onun için lüzumludur, eli gibidir. Ama insanın veya başka bir hayvanın buna ihtiyacı yoktur, hatta lüzumsuz olur.

Kanguru yavrularını kesesine koyup orada emzirir. Kesenin atta, koyunda veya başka hayvanda olmaması, bu hayvanların değerini düşürmez.

Aslan, parçalayıcıdır. Koyunda, ceylanda bu özelliğin olmaması onların değerini düşürmez.

Şeytan bir anda, dünyanın bir ucundan ötekine gidebilir. Cinler çeşitli şekil alabilir. Bunlar insanla mukayese edilemez. İnsanlar, cinlerden de üstündür.

Balık denizin altında yüzdüğü halde, bir koç yüzemez. Koç için yüzememek bir noksanlık sayılmaz. Çünkü koçun denizin altında işi yoktur.

Kartal göklere yükselip uçabilir. Bir ayı, bir tilki uçamaz. Kırkayak isimli hayvanın ayakları çok olduğu halde, yılan ayaksızdır. Arı bal yapar, yılan zehir saçar. Her hayvanın kendine has özellikleri vardır. O özellikler kendisine uygundur. Lüzumsuz değildir. Aynı özelliklerin başka hayvanlarda da olması lüzumsuz olabilir.

Devenin cüssesi insandan büyük, maymunun hafızası insandan daha kuvvetli, köpeğin koku alması, şahinin görmesi, yarasanın hissetmesi insandan daha hassas ve keskin olsa da, hiç biri insan seviyesine yükselemez. Hayvan hayvandır, insan insandır.

Hayvanlarda zekâ ve içgüdü varsa da, akıl yoktur. Hayvanlarda ve insanlarda, canlılık veren hayvani ruh vardır. İstekli hareketleri yaptıran bu ruhtur. İnsanlarda ayrıca, hayvanlarda olmayan bir ruh daha vardır ki, ruh denince bu ruh anlaşılır. Aklı kullanmak, düşünmek ve gülmek gibi şeyleri yapan, insanı üstün kılan, bu ruhtur. Bu bakımdan, ne kadar üstün özelliği olsa da, hiçbir hayvan yine insandan üstün olamaz. İnsan ile hayvanlar arasındaki en büyük fark, insanın aklı ve ruhudur. İnsanlık şerefi hep bunlardan gelmektedir. Hayvanlar insanlar gibi konuşsa bile, akıl ve ruh olmadığı için, insanlardan üstün olamaz. Allahü teâlâ insanı, diğer mahlûklarından daha üstün ve daha güzel yaratmıştır.